Bydgoskie Centrum Mediacji i Terapii

 

85-791 Bydgoszcz, ul. Monte Cassino 5/71, KRS 0000303457,

REGON 340440017, NIP 5542788122, konto Lukas Bank 41 1940 1076 3049 3627 0000 0000

 

 

 

STANDARDY PROWADZENIA MEDIACJI RODZINNYCH

 

Podstawa prawna standardów BCMT:

  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. Kodeks postępowania cywilnego – tzw. ustawa
    o mediacji,
  • Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora
    w postępowaniu cywilnym.

Podstawa merytoryczna:

  • Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora uchwalone przez Społeczna Radę do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości w dniu 26 czerwca 2006 r.
  • Standardy Prowadzenia Mediacji Rodzinnej przez członków Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych przyjęte w Warszawie 18 listopada 2005 r.

 

Przez mediację rozumie się dobrowolny i poufny proces, w którym fachowo przygotowana, niezależna i bezstronna osoba, za zgodą stron, pomaga im poradzić sobie z konfliktem. Mediacja pozwala jej uczestnikom określić kwestie sporne, zmniejszyć bariery komunikacyjne, opracować propozycje rozwiązań i, jeśli taka jest wola stron, zawrzeć wzajemnie satysfakcjonujące porozumienie.

 

Powodzenie mediacji jako skutecznej metody rozwiązywania konfliktów zależy
w dużym stopniu od profesjonalizmu mediatorów i wysokiego poziomu ich etyki zawodowej.

 

Standardy mają charakter wytycznych i wskazówek dla mediatorów, nie są zaś źródłem prawa i nie mogą być podstawą do wysuwania roszczeń prawnych. Ich główne funkcje są następujące:

a)     służą jako pomoc w prowadzeniu praktyki mediacyjnej;

b)     zapewniają większe bezpieczeństwo stronom mediacji oraz samym mediatorom;

c)      zwiększają zaufanie społeczne do mediacji jako środka rozwiązywania konfliktów;

d)     pomagają kandydatom na mediatorów przy podejmowaniu decyzji o podjęciu się tej funkcji.

 

 

Standard I                                                          

Mediator dba o dobrowolność uczestniczenia w mediacji
i zawierania porozumienia.

 

A.     Mediator nie zmusza stron ani do podjęcia mediacji, ani do osiągnięcia porozumienia.

B.    Przed rozpoczęciem mediacji strony uzyskują informację o możliwości wycofania się na każdym jej etapie oraz o możliwości wybrania innego mediatora.

C.    Mediator powinien być zaakceptowany przez strony.

 

 

Standard II

Mediator jest neutralny wobec przedmiotu sporu.

 

Mediator nie narzuca stronom rozwiązań. Jest rzecznikiem rzetelnej procedury, sprzyjającej osiągnięciu dobrowolnego porozumienia.

 

 

Standard III

Mediator jest bezstronny wobec uczestników mediacji.

 

A.     Mediator nie przychyla się do racji żadnej ze stron; prowadzi mediację w taki sposób, aby ewentualna nierównowaga między stronami nie wpływała na przebieg mediacji ani na jej ostateczny rezultat.

 

B.     Jeśli mediator nie jest w stanie prowadzić mediacji w bezstronny sposób, jest zobowiązany do wycofania się z postępowania mediacyjnego.

 

C.    Mediator wystrzega się stronniczości lub okazywania uprzedzeń i oceniania stron ze względu na ich pochodzenie, wykształcenie, wiek, płeć lub zachowanie podczas mediacji.

 

D.    W związku z prowadzoną mediacją mediator nie nawiązuje takich relacji, które mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a w szczególności mediator nie daje stronom ani nie przyjmuje od stron żadnych prezentów lub innych korzyści, z wyłączeniem wynagrodzenia mediatora.

 

E.     Mediator nie podejmuje się mediacji lub wyłącza się z jej kontynuowania, jeżeli uzna, że istnieje konflikt interesów o charakterze profesjonalnym lub osobistym
ze stronami lub ich pełnomocnikami.

 

F.     Mediator ujawnia stronom wszelkie z nimi związki o charakterze zawodowym
lub prywatnym i uwzględnia ich stanowisko w tym zakresie.

Standard IV

Mediator dba o poufność mediacji.

 

A.     Zarówno mediacja, jak i jej przebieg i rezultaty są objęte tajemnicą. Mediator nie ujawnia nikomu informacji, które uzyskuje podczas prowadzenia mediacji,
z wyjątkiem przestępstw wymienionych w art. 240 kodeksu karnego.

 

B.     W przypadku wyjścia na jaw w trakcie postępowania mediacyjnego informacji
o poważnym przestępstwie – czy to dokonanym, czy planowanym – mediator powinien przekazać te informacje odpowiednim władzom lub zainteresowanym osobom.  

 

C.    Mediator lub ośrodek mediacyjny przechowuje dokumentację z mediacji w sposób respektujący zasadę poufności. Dokumentacja może obejmować pisemną zgodę stron na udział w mediacji, zarejestrowanie sprawy mediacyjnej, podstawowe dane uzyskane od stron (wraz z zapisem o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji postępowania mediacyjnego), deklarację przestrzegania zasady poufności przez osoby trzecie obecne na sesjach mediacyjnych, kopię porozumienia mediacyjnego i kopię protokołu
z postępowania mediacyjnego przekazywanego do sądu, jeśli sąd skierował sprawę do mediacji. Inne sposoby gromadzenia dokumentacji z mediacji wymagają wyraźnej zgody stron.

 

 

Standard V

Mediator rzetelnie informuje strony o istocie i przebiegu mediacji.

 

A.     Przed rozpoczęciem postępowania mediacyjnego mediator przedstawia stronom zasady, przebieg, cele i możliwe rezultaty mediacji, a w szczególności:

  • informuje strony, że jest bezstronny i neutralny;
  • informuje strony, że ewentualne porozumienie, zawarte w wyniku mediacji, będzie sprawdzone przez sąd pod kątem zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego (w przypadku nadania klauzuli wykonalności
    lub zatwierdzenia przez sąd);
  • informuje strony o możliwości spotkań na osobności, a w szczególności wyjaśnia zasady przestrzegania poufności podczas tych spotkań;
  • informuje strony o ewentualnej obecności innych osób podczas postępowania mediacyjnego i uzyskuje na to zgodę stron;
  • opisuje swoje obowiązki, a w szczególności przestrzeganie zasady poufności;
  • uprzedza strony, w jakich okolicznościach mediator może przerwać
    lub zakończyć postępowanie mediacyjne, oraz że strony mogą przerwać
    lub zakończyć mediację w dowolnym momencie.

 

B.     Mediator odbiera od stron zgodę na udział w postępowaniu mediacyjnym.

 

C.    Mediator powinien umieć ocenić gotowość i zdolność stron do uczestnictwa
w mediacji. Mediator nie powinien prowadzić postępowania mediacyjnego, jeśli uzna, że jedna lub więcej stron jest niezdolna, niegotowa lub niechętna
do uczestnictwa w mediacji.

 

D.    Mediator informuje strony, że w trakcie postępowania mediacyjnego mogą korzystać z wiedzy i porady specjalistów.

E.     Mediator wyraźnie odróżnia swoją rolę jako mediatora od innych ról zawodowych, które pełni i upewnia się, że strony są świadome tej różnicy.

 

 

 

 

Standard VI

Mediator dba o wysoki poziom swoich kwalifikacji zawodowych.

 

  1. Mediator stale pogłębia i doskonali swoje umiejętności, a także dba o wysoki poziom etyki zawodowej. Mediator BCMT uczestniczy w szkoleniach uzupełniających, spotkaniach superwizyjnych, konferencjach branżowych.
  2. Dokument: Standardy Szkolenia Mediatorów BCMT określa obszar wymaganej wiedzy i umiejętności koniecznej do prowadzenia mediacji.

 

 

Standard VII

Mediator pomaga stronom określić, w jaki sposób najlepiej dbać
o interesy ich małoletnich dzieci.

  1. W przypadku mediacji rodzinnej, w którą zaangażowane są dzieci, mediator powinien znać i rozumieć potrzeby dziecka i powinien umieć tak prowadzić postępowanie mediacyjne, aby rodzice (lub prawni opiekunowie)
    w największym możliwym stopniu skupili się na ich zaspokojeniu.
  2. Mediator powinien zachęcać strony do wnikliwego zapoznania się z zaletami
    i wadami różnych sposobów sprawowania pieczy rodzicielskiej w czasie separacji czy po rozwodzie.
  3. Mediator powinien umożliwić stronom sformułowanie takiego planu sprawowania opieki rodzicielskiej, który zapewnia poczucie bezpieczeństwa oraz stabilności zarówno dla stron, jak i dla ich dzieci.
  4. Mediator powinien zachować wrażliwość i tolerancję dla rozmaitych sposobów wychowywania dzieci przez rodziców.
  5. Kierując rodziców lub dziecko do osób lub instytucji, które zapewniają specjalistyczną pomoc w obszarach związanych z problemami ujawnionymi podczas mediacji (np. przemoc w rodzinie, uzależnienia itp.), mediator powinien pomóc stronom właściwie sformułować pytania lub zadania
    dla specjalisty.
  6. Dzieci nie powinny być włączane do postępowania mediacyjnego bez zgody rodziców lub ich prawnych opiekunów. Przed włączeniem dzieci do mediacji mediator powinien przedyskutować z rodzicami zasady i formy udziału dzieci w postępowaniu mediacyjnym.
  7. Mediator powinien poinformować strony o cechach różnych form udziału dzieci w mediacji, które mogą na przykład obejmować: poświęcenie sesji mediacyjnej wyłącznie na omawianie tematów związanych z dzieckiem, rozmowę rodziców z dzieckiem, pomiędzy sesjami mediacyjnymi, służącą wyjaśnieniu dziecku sytuacji i wysłuchaniu jego potrzeb, spotkanie mediatora
    z dzieckiem i zdanie relacji z tego spotkania - z zachowaniem poufności - rodzicom, bezpośrednie uczestnictwo dziecka w sesji mediacyjnej.
  8. Mediator dba o to, aby dziecko nie czuło się obciążone żadną odpowiedzialnością za przebieg czy wynik mediacji.

 

 

 

 

Standard VIII

Mediator współpracuje z innymi specjalistami dla dobra
postępowania mediacyjnego.

 

A.     Mediator może zaproponować stronom skorzystanie z pomocy odpowiedniego specjalisty. Decyzja o skorzystaniu z usług specjalisty pozostaje w rękach stron.

 

B.     W trakcie mediacji mediator nie wchodzi w rolę innego specjalisty, nawet pomimo posiadania wiedzy z danej dziedziny.

 

C.    Mediator, współpracując ze specjalistami, nie narusza zasady poufności.

 

Standard IX

Przerwanie lub zakończenie postępowania mediacyjnego.

 

A.     Mediator przerywa lub kończy postępowanie mediacyjne przed zawarciem porozumienia, kiedy uzna, że co najmniej jedna strona postępowania nie jest zdolna do uczestniczenia w mediacji, lub z innego ważnego powodu, na przykład:

  • gdy strona z powodu swego stanu fizycznego lub psychicznego nie może efektywnie uczestniczyć w mediacji, na przykład jest pod wpływem alkoholu lub środków odurzających;
  • gdy strony chcą zawrzeć porozumienie, którego skutków nie są świadome;
  • gdy strony używają mediacji dla osiągnięcia nieuczciwych korzyści;
  • gdy mediator nabiera przekonania, że traci bezstronność. 

 

B.     Mediacja może się zakończyć zawarciem porozumienia obejmującego całość sporu lub zawarciem porozumienia obejmującego część negocjowanych problemów. Zadaniem mediatora jest upewnienie się, czy strony wiedzą, jak wprowadzić porozumienie w życie. W przypadku częściowego porozumienia mediator może zaproponować przedyskutowanie dostępnych procedur umożliwiających rozwiązanie pozostałych kwestii przy pomocy innych specjalistów.

 

C.    Mediacja może zostać przerwana zarówno przez strony, jak i przez mediatora. Mediator informuje strony o ich prawie do wycofania się z mediacji w dowolnym momencie z jakichkolwiek powodów. Przerwanie lub zakończenie mediacji przez mediatora następuje w szczególności, gdy:

  • mediator jest przekonany, że osiągnięcie porozumienia nie jest możliwe;
  • uczestnicy mediacji osiągną w ocenie mediatora impas nie do pokonania; mediator nie powinien przedłużać nieproduktywnej dyskusji, gdyż naraziłoby to strony na niepotrzebne koszty emocjonalne i finansowe;
  • strony nie mogą uczestniczyć w mediacji, nie są zdolne do mediacji lub nie chcą w autentyczny, zaangażowany sposób uczestniczyć w procesie mediacji. Jeśli inicjatywa przerwania mediacji wychodzi od mediatora, powinien on poinformować strony o możliwości profesjonalnej pomocy właściwej
    dla danego przypadku.

 

 

Standard X

Mediator zapewnia stronom odpowiednie miejsce do prowadzenia mediacji.

 

A.  Miejsce prowadzenia mediacji powinno być neutralne i gwarantować stronom
i mediatorowi poczucie bezpieczeństwa.

 

B.  Miejsce, w którym prowadzi się mediację, powinno posiadać, co najmniej dwa pomieszczenia gwarantujące zachowanie prywatności stronom i poufności postępowania mediacyjnego. Powinno także zapewniać możliwość korzystania
z podstawowych wygód.

 

 

Standard XI

Mediator rzetelnie informuje o swoich usługach.

 

A.     Mediator promuje swoje usługi w sposób profesjonalny, uczciwy i godny.

 

B.     Mediator może informować o instytucji mediacji, o korzyściach z niej płynących oraz jej kosztach. Taka informacja powinna być rzetelna i wyczerpująca. Mediator jest odpowiedzialny za przestrzeganie tej zasady przez wszystkich reklamujących jego usługi i działających w jego imieniu.

 

C.    Mediator wyczerpująco objaśnia zasady i wysokość swego wynagrodzenia oraz wszelkich pobieranych od stron opłat.

 

D.    Mediator nie obiecuje ani nie gwarantuje osiągnięcia określonych wyników postępowania mediacyjnego.

 

E.     <!-Mediator rzetelnie informuje o swoich kwalifikacjach i o przynależności
do stowarzyszeń, związków lub innych organizacji zawodowych oraz o funkcjach w nich pełnionych. Mediator może powoływać się na posiadane stopnie naukowe, certyfikaty i inne formy potwierdzonych kwalifikacji.

 

F.     Mediator powinien rozważyć możliwość ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej.

 

 

Uszczegółowienia standardów wynikające ze specyfiki świadczenia usług przez BCMT

 

Uwagi do Standardu III:

  1. Mediator wystrzega się jakiejkolwiek stronniczości lub okazywania uprzedzeń, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych, ze względu na indywidualną charakterystykę stron, ich pochodzenie, wykształcenie lub zachowanie podczas mediacji.
  2. Mediator nie powinien zawierać transakcji handlowych ani prowadzić interesów gospodarczych ze stronami w trakcie trwania postępowania mediacyjnego i po jego zakończeniu.
  3. Polecając stronom usługi innych specjalistów, mediator unika konfliktu interesów.


Uwagi do Standardu IV:

  1. Strony mogą uzgodnić swoje własne reguły poufności, w szczególności zwalniając mediatora z obowiązku dbania o poufność postępowania w części lub całości.
  2. Jeśli mediator w trakcie postępowania spotyka się ze stronami na osobności, zasady przestrzegania reguły poufności powinny być uzgodnione ze stronami zawczasu.
  3. Reguła poufności nie powinna ograniczać lub uniemożliwiać sprawowanie nadzoru, prowadzenie badań i ewaluację programów mediacyjnych przez upoważnione osoby. Mediator może - za zgodą stron - udostępniać odpowiednim osobom dokumentację ich sprawy, zapraszać na sesje mediacyjne obserwatorów lub prowadzić zapis wideo sesji mediacyjnej. Wszelkie osoby trzecie obecne podczas sesji mediacyjnej powinny potwierdzić podporządkowanie się regule poufności.
  4. Udostępnianie danych statystycznych o prowadzonych mediacjach nie jest naruszeniem reguły poufności.
  5. Mediator jest odpowiedzialny za to, żeby przechowywanie dokumentacji mediacyjnej odbywało się z przestrzeganiem zasady poufności. Do czasu pozyskania własnego ośrodka mediacyjnego mediator przechowuje dokumentację w swoim mieszkaniu prywatnym.


Uwaga do Standardu V:


Zgoda na mediację odebrana od stron powinna mieć formę pisemną.

 

Uwagi do Standardu IX:


Niektóre szczegółowe okoliczności, kiedy mediator może zawiesić lub zakończyć postępowanie mediacyjne:

  • gdy zagrożone jest bezpieczeństwo strony lub dziecka;
  • gdy strona grozi porwaniem dziecka;
  • gdy strona nie może efektywnie uczestniczyć w mediacji z powodu bycia od wpływem alkoholu, środków odurzających albo z powodu swego stanu fizycznego lub psychicznego;
  • gdy strony chcą zawrzeć porozumienie, którego skutków nie są świadome;
  • gdy strony używają mediacji dla osiągnięcia nieuczciwych korzyści;
  • gdy mediator nabiera przekonania, że traci bezstronność.

Uwaga do Standardu X:

BCMT podpisało porozumienie na prowadzenie mediacji w siedzibie PTZN oddział w Bydgoszczy.


 

 

Uwagi do Standardu XI:

 

  1. Po zakończeniu mediacji mediator powinien zwrócić stronom wszelkie nienależnie pobrane opłaty.
  2. Mediatorowi w czasie trwania i po zakończeniu postępowania mediacyjnego nie wolno przyjmować od stron ani dawać stronom żadnych prezentów.
  3. Mediatorowi nie wolno pobierać prowizji za przekazanie sprawy innemu mediatorowi lub specjaliście.
  4. Wysokość opłaty mediacyjnej dla stron nie skierowanych przez Sąd wyznacza „Cennik usług BCMT”

Uwagi do Standardu IX:


Niektóre szczegółowe okoliczności, kiedy mediator może zawiesić lub zakończyć postępowanie mediacyjne:

  • gdy zagrożone jest bezpieczeństwo strony lub dziecka;
  • gdy strona grozi porwaniem dziecka;
  • gdy strona nie może efektywnie uczestniczyć w mediacji z powodu bycia od wpływem alkoholu, środków odurzających albo z powodu swego stanu fizycznego lub psychicznego;
  • gdy strony chcą zawrzeć porozumienie, którego skutków nie są świadome;
  • gdy strony używają mediacji dla osiągnięcia nieuczciwych korzyści;
  • gdy mediator nabiera przekonania, że traci bezstronność.